สาเหตุการเกิดโรคของสัตว์น้ำ

โรคที่เกิดกับสัตว์น้ำ เป็นปัญหาที่ก่อความเสียหายให้กับผู้เลี้ยงสัตว์น้ำเป็นจำนวนมาก เมื่อประมาณ 10 ปีที่แล้วมา ได้เกิดมีโรคระบาดขึ้นทำให้ปลาที่เลี้ยงไว้ในบ่อตายกันเป็นจำนวนมาก กรมประมงจึงได้ตั้งกองควบคุมโรคสัตว์น้ำขึ้น เพื่อช่วยแก้ไขปัญหาโรคสัตว์น้ำที่เกิดขึ้น
เชื้อโรคที่ทำให้เกิดโรคกับสัตว์น้ำได้แก่ แบคทีเรีย ไวรัส เชื้อรา และโปรโตซัวหลายชนิด นอกจากโรคแล้วผู้เลี้ยงยังต้องระวังศัตรูที่คอยจ้องจับสัตว์น้ำที่เลี้ยงไว้เพื่อกินเป็นอาหารอีกด้วย เช่น นก งู และสัตว์น้ำที่ตัวใหญ่กว่า ศัตรูบางชนิดมิได้เป็นศัตรูโดยตรงแต่เข้ามาอาศัยในบ่อเลี้ยงที่มีอาหาร คอยแย่งอาหาร แย่งที่อยู่อาศัย แย่งอากาศ ทำให้สัตว์น้ำที่เลี้ยงไว้ขาดอาหาร ไม่เจริญเติบโตดีเท่าที่ควร ผลผลิตที่ได้ จะตํ่า
สาเหตุของการเกิดโรค
การจัดการฟาร์มที่ดีมีระบบ ย่อมทำให้สัตว์น้ำมีสุขภาพดี แต่เมื่อใดก็ตาม เมื่อสัตว์น้ำมีปริมาณหนาแน่นมากเกินไป สภาพแวดล้อมไม่ดี คุณภาพนํ้าไม่เหมาะสม และมีเชื้อโรคอยู่ภายในบ่อ จะทำให้สัตว์น้ำอ่อนแอและเกิดโรค ดังนั้น เพื่อให้บรรลุผลของการจัดการฟาร์มที่ดีและมีประสิทธิภาพ ผู้เลี้ยงควรจะต้องคอยสังเกตุและควบคุม พฤติกรรมต่างๆ เหล่านี้ให้ดี คือ
1. คุณภาพน้ำ คอยควบคุมตรวจสอบคุณภาพนํ้าให้เหมาะสม อย่าให้ใสหรือขุ่นเกินไป อย่าให้มีอุณภูมิสูงหรือตํ่าเกินไป อย่าให้มีของเสียหรือสารพิษจากโรงงานอุตสาหกรรม หรือชะล้างจากบนบกมาแปดเปื้อน ในกรณที่เลี้ยงสัตว์น้ำกร่อยและสัตว์น้ำทะเล ต้องคอยตรวจเช็คระดับความเค็มและพีเอชให้เหมาะสม เมื่อฝนตกหรือเมื่อโดนแดดเผาเป็นเวลานานหลายวันจนนํ้าเหือดแห้งแล้วลดปริมาณลงไป
2. การให้อาหาร อาหารที่ให้ต้องพอเพียงแก่สัตว์นํ้าอย่าให้มันแย่งกันมากเกินไป และไม่ควรให้อาหารมากเกินไปจนเหลือตกค้างอยู่ภายในบ่อทำให้เกิดนํ้าเน่า แบคทีเรียและเชื้อราจะเจริญได้ดี มีการแย่งใช้ออกซิเจนมากจนทำให้สัตว์นํ้าขาดออกซิเจน อ่อนแอ ติดเชื้อได้ง่าย
3. การจับและการเคลื่อนย้าย การจับสัตว์น้ำขึ้นมาตรวจสุขภาพหรือให้ยา ควรทำด้วยความระมัดระวังและทำด้วยความจำเป็นเท่านั้น อย่าทำพรํ่าเพรื่อเกินไป หลีกเลี่ยงการใช้วิธีรุนแรง อย่าให้สัตว์นํ้าตกใจดิ้นรนจนได้รับบาดเจ็บเป็นแผลทำให้เชื้อแบคทีเรียและเชื้อราเข้าโจมตีซํ้าเติมได้ การเคลื่อนย้ายสัตว์นํ้าบ่อยครั้งจะทำให้สัตว์นํ้าบอบช้ำ ไม่ยอมกินอาหารเติบโตช้า อ่อนแอติดโรคง่าย
4. ปริมาณการเลี้ยงที่พอเหมาะ อัตราปล่อยสัตว์น้ำที่ลงเลี้ยงในบ่อ ต้องพอเหมาะกับขนาดและวัย เมื่อสัตว์นํ้าโตขึ้นมากต้องขยายบ่อ ขยายเนื้อที่เลี้ยงให้มากขึ้น อย่าเลี้ยงแบบแออัดหนาแน่นเกินไปจนสัตว์นํ้าเกิดความเครียดต้องอยู่อย่างเบียดเสียดยัดเยียด แย่งที่อยู่ แย่งอาหารทำให้อ่อนแอติดโรคง่าย บางครั้งก็จะเกิดการทำร้ายกันเองจนได้รับบาดเจ็บได้
5. แยกสัตว์น้ำที่ติดโรคออกต่างหาก เมื่อพบสัตว์นํ้าตัวใดมีอาการ เจ็บป่วยหรือติดโรคต้องแยกเลี้ยงต่างหาก พร้อมกับให้การรักษาจนกว่าจะหายขาด ถ้าสัตว์นํ้าตายด้วยโรคระบาดต้องย้ายสัตว์นํ้าทั้งบ่อ ใส่ยาฆ่าเชื้อโรค คอยควบคุมอย่าให้ระบาดไปยังบ่ออื่น
6. ปรับปรุงบ่อ คอยตรวจตราดูแลความสะอาดปรับปรุงคุณภาพของบ่อ และนํ้าในบ่อเลี้ยงให้มีความอุดมสมบูรณ์ มีการใส่ปูนขาวใส่ปุ๋ยเป็นระยะๆ เพื่อสัตว์น้ำ จะได้มีชีวิตเติบโตอย่างมีความสุข สุขภาพดี
ที่มา:สุภาพร  สุกสีเหลือง

   

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

three × 2 =