วิธีผสมไก่

ไก่ชั่วลูกหลานนั้นเป็นผลที่ได้จากการผสมพันธุ์ระหว่างพ่อแม่ไก่ ถ้ามีหลักเกณฑ์ที่ดีในการคัดเลือกไก่ไว้ทำพันธุ์ผลชั่วต่อ ๆ ไปก็ดีขึ้น หากไม่มีหลักเกณฑ์ไนการคัดเลือกผสมพันธุ์ ลูกไก่รุ่นใหม่ก็มีโอกาสจะเลวลงทุกชั่ว หรืออาจปรับปรุงไม่ได้ผลดีขึ้น

วิธีผสมไก่มีหลายอย่าง อาจผสมอย่างฝูงใหญ่ ผสมอย่างฝูงเล็ก ผสมเดี่ยว โดยมีพ่อไก่คุมตัวเมียตัวต่อตัวและผสมโดยการฉีดเชื้อ ที่เรียกว่าผสมเทียม หรือแบบวิทยาศาสตร์

การผสมไก่แบบฝูงใหญ่ ทำได้โดยปล่อยไก่รวมอยู่ในเล้าเดียวกันมาก ๆ ตัว มีอัตราส่วน ตัวผู้ต่อตัวเมีย วิธีนี้ไม่รู้พ่อแม่แน่นอน ไม่รู้ว่าพ่อแม่ไหนลูกดีเลวอย่างไร วิธีนี้ไข่มีเชื้อดีกว่าเพราะพ่อแม่ไก่มีโอกาสผสมพันธุกันตามความยินยอมต่อกันได้ดีกว่าฝูงเล็ก

การผสมไก่แบบฝูงเล็ก ใช้ตัวผู้คอกละ 1 ตัว แล้วใส่ตัวเมียตามอัตราที่ควรและใช้รังไข่กล สำหรับเก็บสถิติไข่ของแม่ไก่ วิธีนี้มีทางรู้พ่อรู้แม่จากสถิตินี้ได้ถูกต้อง มีทางรู้ความดีเลวของพ่อแม่พันธุ์ได้ แต่ไข่อาจมีเชื้อไม่ค่อยดี เนื่องจากไก่อาจรังเกียจกันด้วยสาเหตุต่าง ๆ เป็นเหตุให้ ไก่บางตัวไม่ได้รับการผสมพันธุ์

การผสมเดี่ยว ทำโดยขังตัวผู้ในกรงแล้วค่อย ๆ หมุนเวียนปล่อยตัวเมียทีละตัวเช้ารับการผสมโดยวิธีธรรมชาติจากตัวผู้ แล้วตั้งต้นรอบใหม่ทุก 5-7 วัน วิธีนี้ได้ผลเช่นการผสมแบบฝูงเล็กแต่เปลืองแรงและเวลามากกว่า แม่ไก่ที่ใช้ในการนี้อาจขังไว้ในกรงตับ หรือกรงพิเศษ ที่แบ่งเขตของตัวเมียกับตัวผู้แยกกัน สะดวกกว่าวิธีเลี้ยงปล่อยเล้าและมักนิยมกันมากในกรณีที่เป็นไก่พันธุ์ดีจริง ๆ

การผสมแบบฉีดเชื้อ ทำได้โดยขังตัวผู้และตัวเมียแยกกัน รีดเชื้อจากตัวผู้มาฉีดให้ตัวเมีย ช่วยให้ผสมไก่ได้มากตัว และเลี้ยงได้มากในที่จำกัด แต่เปลืองแรงมากกว่า การฉีดเชื้อนี้เหมาะ สำหรับงานผสมพันธุ์ไก่จำนวนไม่มากนัก ข้อดีก็คือ ได้รู้ผลการผสมพันธุ์ได้เร็วขึ้นและประหยัดตัวผู้กว่าวิธีธรรมชาติ ตัวผู้ตัวหนึ่งใช้ผสมกับตัวเมียได้มากตัวขึ้นและประหยัดตัวผู้กว่าวิธีธรรมชาติ ตัวผู้ตัวหนึ่งใช้ผสมกับตัวเมียได้มากตัวขึ้นในบางกรณีที่ขนาดร่างกายของพ่อแม่พันธุ์ต่างกันมาก หรือในการสัมพันธ์ระหว่างสปีชี่หรือชนิดของสัตว์ปีกนั้นห่างกันมาก และไม่อาจจะผสมพันธุ์แบบธรรมชาติได้ ก็อาจทำได้โดยวิธีฉีดเชื้อ เช่น ไก่ + นกกระทา = ไก่กระทา (มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ 2514)

หัวข้อลำดับต่าง ๆ สำหรับงานฉีดเชื้อโดยทั่วไปมีดังนี้

1.  เตรียมไก่และเตรียมคนที่ฝึกคล่องแล้ว

2.  เตรียมเครื่องมือ

3.  รีดนํ้าเชื้อตัวผู้

4.  ผสมนํ้าเชื้อตัวผู้ให้ได้ปริมาณขึ้น

5.  ฉีดนํ้าเชื้อตัวผู้เข้าปากท่อไข่ของตัวเมีย

1) เตรียมไก่และเตรียมคน ไก่ที่จะใช้เป็นพ่อแม่พันธุ์ ไม่ควรเป็นไก่แก่อายุเกิน 2 ปี ไข่จากพ่อแม่พันธุ์ปีแรกได้ไข่มีเชื้อสูงและฟักออกดีกว่าไก่ที่แก่กว่า ควรบำรุงพ่อแม่พันธุ์ ด้วยอาหารคุณภาพดีให้แข็งแรงสมบูรณ์ไว้ตั้งแต่ก่อนการรีดเชื้อสัก 1 เดือน จัดการทำลายเหา ไร และพยาธิภายในให้เสร็จแต่เนิ่น ๆ แล้วจึงเอาเข้ากรงขังเดี่ยวหรือคอกเล็ก ๆ มีนํ้าและอาหาร

ให้กินได้พอเพียง

ผู้ที่จะทำการฉีดเชื้อต้องฝึกให้ชำนาญก่อนที่จะให้ลงมือรีดหรือฉีดเชื้อจริง ๆ ทางที่ดีควรเป็นลูกมือผู้ที่ชำนาญมาก่อน ผู้ที่ชำนาญแล้วจะทำได้ผลดีกว่า

2)  เครื่องมือที่ใช้ในการฉีดเชื้อนี้ อาจมีเพียง

1.  หลอดฉีดยาขนาดเล็ก

2.  เข็มที่สวมปลายด้วยท่อปลาสติกเล็ก ๆ

3.  กรวยสำหรับรองรับนํ้าเชื้อตัวผู้

4.  นํ้ายาเจือจางให้มีปริมาตรขึ้น เช่น นํ้าเกลือ 0.9% หรือนํ้าค้างไข่ขาว หรือนํ้ายาแบบอื่น อาทิเช่น Ringer’s, Lock’s, Tyrode’s, หรือพวก physiological saline อื่น ๆ ที่ได้ตรวจปรับความเป็นกรดเป็นด่างให้ใกล้เคียงกับ 7.4

3)  รีดนํ้าเชื้อตัวผู้ ทำได้โดยให้คนหนึ่งอุ้มไก่อยู่ข้างสะเอวซ้าย อีกคนหนึ่ง เป็นผู้ทำการรีดเชื้อโดยใช้มือขวาลูบด้วยกำลังปานกลางที่ก้นไก่และด้านหลังตรงส่วนที่ใกล้กับต่อมนํ้ามัน ขณะที่ลูบก้นไก่ขึ้น ไก่จะเสียวกระสันทำท่าปี้ ผู้รีดใช้หัวแม่มือกับนิ้วชี้คล่อมจับรูปากทวาร ค่อย ๆ บีบหรือรีดนํ้าเชื้อลงสู่กรวยช้า ๆ นํ้าเชื้อไก่จะออกมาทางปลายลึงค์ที่อยู่ในบริเวณนั้น บางคนนิยมลูบสองข้างของหลังไปทางก้นถึงข้างต่อมนํ้ามันด้วยนี้วชี้กับนิ้วหัวแม่มือซ้าย ไก่บางตัวรีดนํ้าเชื้อออกยาก จำเป็นต้องลูบหลายครั้ง หรือต้องช่วยลูบบริเวณท้องน้อยถึงปากทวารหลาย ๆ ครั้งให้ไก่เกิดความรู้สึก ขณะที่นํ้าเชื้อไก่หลั่งออกมานั้น มือซ้ายของผู้รีดจับกรวยเข้ารองรับให้ลงสู่กรวยเพื่อเอามาผสมใช้ต่อไป ควรรีดเชื้อไม่เกินอาทิตย์ละ 5 วัน และไม่ควรเกิน 3-4 เดือน ถ้านานเกินกว่านี้อาจได้ไข่ฟักที่มีเชื้อน้อย

4)  ผสมนํ้าเชื้อตัวผู้กับนํ้ายาเจือจาง ไก่ตัวผู้หนุ่มธรรมดาจะหลั่งนํ้าเชื้อลงสู่กรวยได้ราว คราวละ ½  — 1 ซีซี ถ้าเรามีแม่ไก่น้อยตัว ก็อาจไม่ต้องผสมเจือจาง ใช้ฉีดได้โดยตรง ถ้ามีแม่ไก่มากตัว ก็อาจผสมกับนํ้ายาเจือจางดังกล่าวอีกเท่าตัว เพื่อจะฉีดแม่ไก่ได้มากตัวขึ้น

5)  การฉีดเชื้อเข้าปากท่อไข่ของตัวเมีย ปากท่อไข่ของตัวเมีย มาเปิดออกที่ใกล้กับปากทวารหนัก และรังไข่ของไก่เจริญแต่เพียงรังไข่ข้างซ้าย ฉะนั้น ผู้ช่วยคนหนึ่งจะต้องจับไก่เข้าสะเอวขวา แล้วเปิดขนที่คลุมก้นขึ้น มือซ้ายกดท้องน้อยไก่โดยให้ก้นไก่โผล่อยู่ระหว่างนี้วชี้กับหัวแม่มือ โดยวิธีนี้ก้นไก่จะปลิ้นออกเห็นปากท่อไข่อยู่ข้างซ้าย เป็นรูนูน และมีรอยย่น ๆ เป็นจำนวนมาก คนฉีดนํ้าเชื้อใช้หลอดฉีดยาดูดนํ้าเชื้อที่เตรียมไว้สอดให้เข้าที่ปากท่อลึกราว 3/4— 1 นิ้ว คลายมือที่กดท้องน้อยของไก่ ผู้ฉีดเชื้อกดด้ามหลอดฉีดปล่อย นํ้าเชื้อเข้าไปราวครึ่งซี.ซี. แล้วซักหลอดออก

การฉีดเชื้อนี้ ต้องกระทำภายหลังไข่ประจำวันแล้ว มิฉะนั้นอาจไข่แตกในท้อง เป็นอันตรายได้ ฉะนั้น ทางที่ดีควรฉีดเชื้อในตอนบ่ายหลัง 3 หรือ 2 โมงไปแล้วจะสะดวกกว่า

การเก็บไข่มาฟัก จะเริ่มเก็บได้หลังฉีดเชื้อสัก 3 วัน โดยปกติเชื้อตัวผู้พอเข้าปากท่อไข่ ได้ก็จะพากันว่ายไปหาไข่หรือไปรออยู่ที่ซอกต่าง ๆ ของบริเวณท่อปากแตร นักวิทยาศาสตร์ พบแล้วว่า ระยะเวลาที่เชื้อตัวผู้เดินทางจากปากท่อไข่จนถึงโคนท่อปากแตรจะกินเวลาประมาณ 18 ชั่วโมงเท่านั้น

   

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

four × two =