การฝึกสุนัขให้คอย

การฝึกสุนัขให้คอยในคำสั่ง จะมีผลทำให้สุนัขนิ่งและสงบ ช่วยในการฝึกสุนัขให้เฝ้าคอยคำสั่งอย่างอดทนและคาดคะเนไม่ได้ว่าคุณต้องการให้มันทำอะไรต่อไป ผลการฝึกแบบนี้ไม่สู้จะมีความสำคัญ สำหรับสุนัขบ้านธรรมดาทั่วไป…แต่ มันสำคัญอย่างยิ่ง หากคุณต้องการฝึกให้มันเป็น “สุนัขอารักขา” ที่ดี

บทเรียน ‘‘คอย” ที่ 1

คำสั่ง “คอย” ควรจะรวมอยู่ในแบบฝึกหัดการฝึกเดินและการ ฝึกนั่ง และควรจะนำมาฝึกหลังจากการฝึกสุนัขในการเดินและนั่ง แล้ว 2-3 นาที

เริ่มต้นด้วยการฝึกหลังจากสั่งสุนัขให้ “นั่ง” แล้วบอก สุนัขว่า “คอย” ด้วยนํ้าเสียงยาว…(เท่ากับนับ 1-7 ในใจ)

เมื่อคุณออกคำสั่งว่า “คอย” …ย.ย.ย.ย.ย.ย.ย.” นั้น ให้คุณก้าวขาขวาออกไปหนึ่งก้าวทางด้านขวาของสุนัข และออกคำสั่ง “คอย”… ด้วยน้ำเสียงยืดยาวเช่นครั้งแรกอีกครั้งหนึ่ง แล้วกลับมายืนข้างสุนัขตามเดิม

ในกรณีที่มันทำได้สำเร็จ ให้คุณชมเชยมัน

คุณจะต้องเน้นน้ำเสียงให้มันเกิดความรู้สึกให้ได้ว่า คุณต้องการให้มันอยู่นิ่งเมื่อได้รับคำสั่ง

ทำการฝึกเช่นนี้ครั้งแล้วครั้งเล่า จนกระทั่งได้ผลมากขึ้น ๆ

แต่ถ้าสุนัขของคุณไม่ “คอย” แต่กลับลุกขึ้นก่อนที่คุณจะออกคำ สั่ง “คอย” ครั้งที่สอง คุณจะต้องบอกมันว่า “ไม่” แล้วจับตัวมัน

เบา ๆ ให้กลับไปอยู่ ณ จุดที่มันนั่งอยู่เดิม แล้วเริ่มฝึก “คอย” ใหม่ ตอนที่คุณจับมันกลับไปนั่งที่เดิมนั้นคุณไม่จำเป็นต้องไปชมมัน เพราะมันอาจเข้าใจผิดไปว่านั้นเป็นการฝึกบทใหม่ และรู้สึกว่าการฝึกได้เสร็จสิ้นลงแล้วคุณจึงชมเชยมัน

หลังจากที่มันสามารถ “คอย” ได้แล้ว คุณก็ส่งให้สุนัขเดินตามข้างอีกครั้งรอบเส้นทางที่กำหนด แล้วก็สั่งให้นั่งและคอย…..

คราวนี้คุณก้าวเท้าห่างออกไป 3 ก้าว ในขณะที่ให้มัน “คอย” ก่อนที่จะกลับมาที่เดิม แล้วจึงชมเชยมันหากมันไม่ขยับตัว เลย

เหตุผลอีกอย่างหนึ่ง ที่เราฝึกสุนัขให้คอยโดยการเคลื่อนที่ออกไปทางขวาของสุนัข ก็เนื่องจากการฝึกให้เดินนั้น เมื่อคุณออกเดินทุกครั้ง สุนัขจะเดินตามข้าง เพื่อเป็นการลดความสับสนมิให้เกิดขึ้นในความคิดของสุนัขในการฝึก “คอย” ระยะแรก

ภายหลังจากการฝึกบทเรียนนี้แล้ว เมื่อคุณไม่ต้องการให้ สุนัขตามและออกคำสั่งให้มัน “คอย” สุนัขก็จะไม่แปลกใจว่าคุณจะเดินไปทางทิศไหน

การที่คุณเดินกลับไปหามันอีกครั้ง หลังจากสั่งให้มันคอยนั้นก็ เช่นกัน จะช่วยลดหรือผ่อนคลายความตื่นเต้นเพราะมันรู้ว่าคุณจะกลับหามันอีก

ข้อผิดพลาดที่อาจเป็นไปได้และคุณควรหลีกเลี่ยงก็คือ เมื่อออกคำสั่งสั่งให้มันคอยแล้วคุณก็เดินจากไป โดยไม่สังเกตเลยว่า มันจะทำตาม คำสั่งหรือไม่อย่างใด แม้เพียงครั้งเดียวสุนัขก็อาจจะเกิดความรู้สึกว่าคุณ กำลังพยายามจะเล่นกับมัน… สิ่งที่มันอาจทำก็คือ ลุกขึ้นแล้วเดินตามหลังคุณไป

คุณจะต้องยืนตรง แสดงความมั่นใจ และไม่จำเป็นต้องเอามือวางบนคอสุนัข

หลายคนอาจคิดว่า การฝึกให้สุนัข “คอย,, นี้ ต้องยึดให้มันอยู่ ในท่านั้น เป็นเวลา 1-2 วินาทีก่อน ซึ่งนั่นไม่จำเป็นเพราะความจริงแล้ว การให้สุนัข “คอย,, โดยไม่จำเป็นต้องแตะต้องตัวมันเลย และ ค่อย ๆ เคลื่อนห่างออกมาจากตัวมันยิ่งจะทำให้คุณแลดูมีท่าทางจริงจังมากขึ้น ทำให้สุนัขยิ่งเรียนรู้ได้เร็วขึ้นอีก คุณพยายามขยายความก้าวห่าง จากตัวสุนัขออกไปเรื่อย ๆ เมื่อคุณสั่งให้มัน “คอย,, ครั้งใหม่

ครั้งแรกอาจจะเพียง 1 ก้าว แล้วก็ขยับไปเป็น 3 ก้าว 6 ก้าวตามลำดับ เช่นเดียวกับการเพิ่มระยะเวลาให้มันคอยจากเวลาสั้นให้นานขึ้น เช่นจาก 10 วินาที เป็น 20 วินาที 30 วินาที เป็นต้น

หากมันลุกขึ้น เมื่อคุณขยับตัวห่างมันออกไป ให้คุณตะโกนสั่ง ทันทีว่า “ไม่,, ด้วยนํ้าเสียงแสดงความเกรี้ยวกราดแล้วจึงพามันกลับไปที่เดิม แต่ต้องระวังอย่าทำอะไรรุนแรงทันทีที่นำมันกลับไปยังที่เดิม สุนัขส่วนใหญ่เรียนรู้ได้อย่างรวดเร็วถ้าหากผู้ฝึกออกคำสั่ง ว่า “ไม่,, ทันทีที่มันขยับตัวทำท่าลุกขึ้น

หลังจากที่คุณสั่งให้สุนัขคอยและเดินห่างออกไป และมันกลับลุกขึ้นตาม คุณเองก็พยายามแก้ไขครั้งแล้วครั้งเล่าแต่มันก็ยังทำออยู่คุณจะต้องเริ่มกับมันใหม่ ด้วยการพาเดินรอบเส้นทางสักสองสามรอบ แล้วจึงหัดให้ปฏิบัติตามท่านั่งและท่าคอยต่อไป อย่างไรก็ตาม เท่าที่ผ่านมา การฝึกให้สุนัขคอยนั้น มันปฏิบัติตามไดไม่ยากนัก

โปรดระลึกไวเสมอว่า ไม่ว่าคุณจะเดินห่างจากตัวสุนัขที่กำลัง “คอย,, อยูออกไปไกลเท่าใดก็ตาม จะต้องถือสายฝึกอีกข้างหนึ่งไว้เสมอ

ต่อไปนี้คือบททดสอบการคอยที่ยากขึ้นเป็นลำดับ

ครั้งที่ 1… สั่งให้สุนัขคอย 10 วินาที และคุณเดินห่างออกไป (กับสาย ฝึก) 3 ฟุต

ครั้งที่ 2…สั่งให้คอย 20 วินาที และเดินห่างออกไป 6 ฟุต

ครั้งที่ 3…สั่งให้คอย แล้วเดินออกไป 6 ฟุต แล้วหันหน้ามาเผชิญกับสุนัข ก่อนที่คุณจะเดินกลับ และใช้เวลาทั้งเดินไปเดินกลับประมาณ 30 วินาที

ครั้งที่ 4…ให้ปฎิบัติเช่นเดียวกับการทดสอบครั้งที่ 3 แต่ไม่ต้องหยุดก่อน ที่จะหันหน้ากลับมาเผชิญกับสุนัข แต่จงอ้อมต่อไปให้ไกลสักเล็กน้อย จนถึงระดับด้านข้างสุนัข แล้วจึงเดินกลับทางเดิม เวลา 40 วินาที

ครั้งที่ 5…สั่งให้คอย แล้วคุณเดินห่างออกไปทางด้านข้างของสุนัข แล้วเลี้ยวอ้อมไปอีกด้านหนึ่ง จนบรรจบที่เดิม แล้วจึงเดินกลับมาหาสุนัข ใช้เวลาประมาณ 50 วินาทีเต็ม

อย่าลืมแสดงความชื่นชมและยกย่องมัน หากสุนัขของคุณ ‘คอย,, ได้

ในระหว่างการทดสอบทั้ง 5 รอบที่กล่าวมาข้างต้น ขอให้คุณกลับมาหาสุนัขตามเส้นทางเดิมเสมอ และขอให้คุณทดสอบการสั่งให้คอยของสุนัขคุณอีกสักครั้งเป็นครั้งที่ 6 ครั้งที่ 6…สั่งให้คอย (ขณะนี้คุณกำลังใช้สายฝึกขนาด 6 ฟุต) แล้วคุณ ไม่เดินออกไปทางด้านข้าง จากนั้น เมื่อคุณเดินห่างออกไปจนสุดสายฝึก คุณก็สามารถเดินไต้เป็นวงกลมรัศมี 6 ฟุต รอบตัวสุนัข

เอ้า…เดินครับ

การเดินรอบตัวมันครั้งนี้ คุณควรใช้เวลาประมาณ 1 นาที

สุนัขของคุณอาจจะหันศีรษะไปดูคุณเดินรอบตัวมัน…แต่พยายามอย่าให้มันขยับตัว

สุนัขที่ตื่นตกใจเอามากสุนัขพวกนี้จะเป็นสุนัขที่ติดเจ้าของและขี้อายมาก มักจะสับสนเมื่อบอกให้คอยแล้วผู้ฝึกเดินห่างออกไป หากคุณสังเกตดูสุนัขชนิดนี้อย่างรอบคอบแล้วจะพบว่า คุณจะพบแววตนตกใจในดวงตาของมัน ยิ่งคุณให้มันคอยนานเท่า ไหร่ มันก็จะตกใจมากขึ้นเพียงนั้น เพราะมันยังไม่เคยรู้และไม่เข้าใจ ว่าคุณต้องการให้มันทำอะไรต่อไปจากการรอคอย

สิ่งแรกที่คุณจะด้องพยายามทำให้ได้ก็คือ จะต้องทำให้สุนัขคอย เพียงสองครั้ง ระยะสั้น ๆ อย่างง่าย ๆ ก่อน ซึ่งมันทำได้แน่นอน ทำให้คุณมีโอกาสชมเชยมัน…การชมเชยของคุณจะทำให้มันเข้าใจได้บ้างว่า จะได้อะไรจากการรอคอย และแน่นอนการชมเชยของคุณย่อมระงับความเกรงกลัวของมันที่คิดว่าคุณจะทิ้งมันไป

วิธีดีที่สุดในการฝึกคือให้สุนัขนั่งติดกับรั้วไม้หรือเสา และเมื่อคุณบอกให้มันคอย ให้ผูกสายฝึกล่ามกับเสาหรือรั้วนั้น ซึ่งมันไม่สามารถเคลื่อนไหวตัวได้

หลังจากผูกสายฝึกไว้มั่นคงแล้ว คุณก็เคลื่อนตัวห่างออกมาจากสุนัข ขณะที่ออกคำสั่งว่า “คอย” ด้วยนํ้าเสียงราบเรียบธรรมดา มันอาจจะลุกขึ้นเพราะความตระหนกหรือเกรงเกรงว่าคุณจะทิ้งมันไป ให้คุณออกคำสั่งว่า “ไม่” อันจะทำให้มันนั่งลงอีกครั้ง แล้วคุณ ก็ออกคำสั่งต่อว่า “คอย” ก่อนเคลื่อนตัวห่างออกมาอีก

บางครั้ง หลังจากมันนั่งลงแล้วเป็นเวลา 2-3 วินาที ให้กลับ ไปหามันแล้วชมเชย

ฝึกเช่นนี้ซ้ำแล้วซ้ำอีก 3 ครั้งโดยไม่ต้องแก้เชือกที่มัดไว้กับเสาหรือรั้วออก จากนั้นก็เริ่มฝึกขึ้นต้นด้วยการให้เดินตามบ้าง…พาไปมัดไว้แล้วสั่งให้คอย 3 ครั้ง

เมื่อได้ผลดีแล้ว จึงค่อยแก้สายฝึกที่มัดไว้กับเสาหรือรั้ว แล้วสั่ง ให้ “คอย”…หากมันยังไม่ทำตามให้กลับไปใช้วิธีเริ่มต้น ใหม่…ในที่สุดมันจะปฎิบัติตามได้ในที่สุดา

หลังสัปดาห์แรกผ่านไป คุณจะพบว่า คุณสามารถบอกให้สุนัขของคุณ “คอย” คุณได้ไม่ว่าคุณจะห่างมันออกไปในทิศทางใดและคุณควรจะทวีความยาวนานของเวลาที่มันจะต้อง “คอย” รวมทั้งระยะทางที่มันจะต้อง“คอย”ให้มากขึ้นเรื่อย ๆเท่าที่สุนัขของคุณ จะทำไต้โดยไม่ผิดพลาดเลย

พึงระลึกไว้เสมอว่า สุนัขจะไม่ค่อยมีความสุขนัก ในการรอคอยคุณหรือใครก็ตามการฝึกที่จะได้ผลมากที่สุดคือการให้สุนัขคอย 2-3 นาที เท่านั้น

บทเรียน“คอย” ที่ 2

ต่อไปนี้คือการฝึกให้สุนัข “คอย” ด้วยสัญญาณมือ

การฝึกให้สุนัขคอยด้วยการใช้สัญญาณมือนั้น ให้เริ่มด้นด้วยการเอาฝ่ามือของคุณไว้บริเวณที่หน้าจมูกหรือบนจมูกสุนัขขณะที่ออกคำสั่งว่า“คอย”…การให้สัญญาณมือสำหรับการ “คอย” นี้เสมือนหนึ่งการรำละครเริ่มโดยการกรีดมือขวาอ้อมเป็นรูปโค้งแล้วหยุดห่างจากจมูกสุนัขประมาณ 6 นิ้วแบมือให้ฝ่ามือหันไปทางด้านจมูกของสุนัข

ให้สุนัขเดินตามข้าง นั่ง แล้วจึงสั่งให้อยู่นิ่ง ด้วยสัญญาณมือ

หลังจากทดลองฝึกสัญญานมือนี้ประกอบคำสั่งประมานสัก 10 ครั้ง  ให้ทดลองใช้แต่สัญญานมืออย่างเดียวคุณอาจพบว่าสุนัขของคุณนั่งคอยออยู่ในคำสั่งปราศจากความยุ่งยากใดๆ

สมมุติว่าคุณสงสัยและตั้งคำถามเราว่า เอ…ก็ในเมื่อใช้สัญญาณ มือนี้ไม่ยุ่งยากแล้วละก็ ทำไมจึงไม่ปล่อยให้คุณใช้สัญญาณมือนี้เสียแต่ แรก ๆ …ที่เราจำเป็นต้องทำเช่นนี้ก็เพราะว่า หากคุณเกิดใช้สัญญาณมือ นี้แต่ทีแรกก็เพราะในขณะที่มันมีแนวโน้มปฏิบัติตามคุณ หากคุณเดินมาอยู่ตรงหน้ามันแล้วใช้สัญญาณมือ มันอาจจะลุกขึ้นยืน ดมที่มือคุณแล้ว เดินตามมาก็ได้ นับเป็นการตามกลิ่น

แต่ก็นั่นแหละ เมื่อการฝึกให้ “คอย” ได้ก้าวหน้า พัฒนามาจาก การออกคำสั่งด้วยวาจาแล้ว สุนัขของคุณก็เข้าใจดีว่า คำว่า “คอย” หรือ “นิ่ง” หมายถึงอะไร และจะไม่ลุกจากท่านั่งจนกว่าจะได้รับคำสั่ง จากคุณ

บทเรียน “คอย” ที่ 3

เมื่อสุนัขได้รับการฝึกปฏิบัติตามคำสั่งแบบพื้นฐานจนสมบูรณ์ แล้ว การสอนให้มันยืนแล้วอยู่กับที่ก็เป็นงานง่ายให้สุนัขเดินตาม แล้ว หยุดการเดิน เคลื่อนตัวออกไปทางขวาของมันอย่างที่คุณทำในท่านั่งแล้ว ให้นิ่งอยู่กับที่ และใช้มาตราการเกี่ยวกับการปรับแก้ไขในทำนองเดียวกัน …ดำเนินขั้นตอนความก้าวหน้าอย่างเดียวกัน

ถ้าสุนัขพยายามนั่งหรือนอนลง คุณจะต้องบอกว่า “ไม่…คอยยยย “

หากมันติดนิสัย โดยนั่งทุกครั้งที่คุณหยุด เมื่อนั้นแหละที่คุณจำเป็นต้องเอาสายฝึกโอบรอบใต้ท้องมัน เพื่อป้องกันมิให้มันนั่งในขณะคุณหยุดเดิน

ภายหลังจากที่ได้ใช้สายฝึกลอดใต้ท้องสุนัขแล้วส่งกลับมายังมือซ้ายของคุณ ก้าวไปสัก 2-3 ก้าว พร้อมสุนัขแล้วจึงหยุด จากนั้นก็สั่งให้มันนิ่งอยู่กับที่ หากมันพยายามจะนั่งก็ต้องบอกว่า “ไม่…คอยยยย “แล้วดึงสายฝึกโดยมือซ้ายของคุณ

เมื่อเป็นดังนี้แล้ว สุนัขของคุณก็จะไม่สามารถนั่งได้

ทดลอฝึกแบบนี้ซ้ำสักสองสามครั้งในแต่ะวันในไม่ช้าจะทำให้สุนัขของคุณยืนอยู่กับที่ได้ตามคำสั่งในที่สุด