อาหารดำรงชีวิตสำหรับไก่

ประโยชน์ของอาหารที่ไก่กินเข้าไป อันดับแรกจะเอาไปใช้บำรุงรักษาการทำงาน ของอวัยวะต่าง ๆ ให้เป็นไปโดยปกติ อันดับต่อไปก็สร้างความอบอุ่นของร่างกายและซ่อมแซม ส่วนสึกหรอของอวัยวะต่าง ๆ อาหารที่เหลือจากนี้จึงเอาไปสร้างความเจริญเติบโต สร้างไข่ ทำให้อ้วนหรือใช้ประโยชน์ทางการสืบพันธุ์ ตามปกติอาหารที่ไก่กินก็หาได้มีประโยชน์ทาง ดำรงชีวิตอย่างเดียวไม่ ยังมีประโยชน์ที่สองตามมาด้วย เช่น ให้เติบโต หรือใช้ทางสืบพันธุ์ด้วย ไก่ตัวผู้นอกฤดูผสมพันธุเท่านั้นที่จะใช้แต่อาหารชนิดดำรงชีวิต กล่าวอีกนัยหนึ่งก็คือ อาหาร ดำรงชีพนี้ใช้เพียงระยะสั้น ๆ ในเวลานอกฤดูผสมพันธุ์ของตัวผู้

พลังงานที่ได้จากอาหารจะถูกเอาไปใช้ในการเคลื่อนไหวของร่างกาย การสูบฉีดโลหิต ของหัวใจ การหายใจ และการย่อยอาหาร ถ้าไก่กินอาหารไม่พอ ร่างกายจะใช้จากทิชชิวของ ส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ถ้านานวันเข้าไก่ก็จะผอมอ่อนแอลง ความต้องการอาหารมากน้อย ของไก่ยังขึ้นอยู่กับชนิดของอาหาร เพศ อายุ การเคลื่อนไหวของร่างกายและฤดูกาล

จำนวนโปรตีนในอาหารดำรงชีพย่อมขึ้นอยู่กับอายุและเพศของไก่ ไก่ตัวผู้ต้องการ อาหารโปรตีนมากกว่าของตัวเมียเล็กน้อย ไก่อายุน้อยต้องการโปรตีนมากกว่าไก่อายุมาก หรือไก่แก่

อาหาร ไวตามิน และเกลือแร่ต่าง ๆ ในอาหารที่ใช้เพียงเพื่อดำรงชีพนี้ไก่ต้องการ น้อยมาก ในอาหารธรรมดาก็มีไวตามินและเกลือแร่พอเพียงอยู่บ้างแล้ว แต่ก็ต้องหาเติมลงบ้าง

เเม้จะไม่เท่ากับอาหารสำหรับการเจริญเติบโตหรืออาหารไก่ไข่ก็ตาม พวกไวตามินบีรวม ก็ยังเป็นสิ่งจำเป็นต่ออาหารประเภทนี้อยู่ และควรหาเพิ่มเติมลงไปอีก ไก่ที่ได้อาหารที่มีโปรตีน พลังงานพอเพียงก็ควรได้รับเกลือแร่พอด้วย

ประโยชน์ของอาหารไก่

อาจแยกเป็นหัวข้อ ๆ ดังนี้

  1. 1. การดำรงชีวิตโดยปกติ

–               รักษาอุณหภูมิร่างกายให้ปกติ

–               ให้กำลังงานสำหรับการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อ

–               ซ่อมแซมส่วนสึกหรอต่าง ๆ ของร่างกาย

–               สร้างส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย

–               การขับถ่ายต่าง ๆ ฮอร์โมน นํ้าย่อย เนื้อเยื่อต่าง ๆ เช่น ที่เยื่อบุภายในอวัยวะ ย่อยอาหาร เป็นต้น

การดำรงชีวิตโดยปกติของไก่ต้องมีสิ่งเหล่านี้ในอาหารที่ใช้เลี้ยงไก่ คือ คาร์โบไฮเดรท ไขมัน โปรตีน ไวตามิน และแร่ธาตุต่าง ๆ

  1. 2. การเจริญเติบโต

–               นับตั้งแต่การเจริญเติบโตของร่างกายวัยแรกของชีวิต การเจริญเติบโตของ กระดูกและของกล้ามเนื้อ อาหารเพื่อความเจริญเติบโตของไก่ควรอุดมด้วยพลังงาน โปรตีนที่มี คุณภาพ แร่ธาตุ และไวตามินต่าง ๆ

  1. 3. การสืบพันธุ์

–               อาหารส่วนที่เหลือใช้จากการสร้างความเจริญเติบโตให้แก่ร่างกายก็จะถูกเก็บ สะสมเพื่อใช้ประโยชน์ไปทางการสืบพันธุ์ ซึ่งร่างกายไก่เติบโตเต็มที่แล้วก็ถึงวัยเจริญพันธุ์ ที่จะมีลูกหลานต่อไป

–               สมัยโบราณไก่ออกไข่เป็นฤดู ปีหนึ่งไข่ได้ไม่กี่ฟอง ต่อมาเมื่อมนุษย์เจริญขึ้นผลจากการคัดเลือกพันธุ์ การรู้จักให้อาหารที่ถูกต้อง และความก้าวหน้าทางวิทยาการผสมพันธุ์ ช่วยให้ไก่ไข่ได้ตลอดปี อาหารไก่ปัจจุบันคุณภาพสูง ช่วยให้ไก่ไข่ดกดีขึ้นกว่าอาหารสมัยก่อน

–               อาหารไก่พันธุ์จึงควรเสริมด้วยไวตามิน เอ ดี บีคอมเพลกซ์ต่าง ๆ โปรตีนจาก สัตว์ แร่ธาตุพวกแคลเซียมกับฟอสฟอรัส และอื่น ๆ

4. สะสมไว้ในร่างกายในรูปไขมันทำให้อ้วน

–               อาหารที่เหลือใช้จากการดำรงชีพ เติบโต และสืบพันธุ์ ร่างกายไก่ก็เก็บไว้ใน รูปไขมันสำหรับใช้ในเวลาร่างกายขาดอาหาร คาร์โบไฮเดรทที่เหลือใช้อาจเก็บไว้ในรูปไกลโคเจนที่ตับ หรือถูกเปลี่ยนเป็นความร้อนไป ดังนั้น อาหารที่จะทำให้ไก่อ้วนจึงหนักไปทางพวกเมล็ดธัญพืชอันเป็นพวกคาร์โบไฮเดรท นอกจากนี้ก็ได้แก่ ไขมันต่าง ๆ ถ้าในอาหารของไก่ มีสารก่อให้เกิดไวตามินเอสูงจะทำให้สีหนังไก่เหลืองน่าดูขึ้น

สภาพการเลี้ยงไก่ในประเทศไทย

ได้กล่าวแล้วว่าประเทศไทยอุดมด้วยพืชพันธุ์ธัญญาหาร เจริญงอกงาม และมีสภาพ ดินฟ้าอากาศเหมาะกับการเจริญเติบโตของไก่ การที่จะผลิตให้ได้ปริมาณมากนั้นเป็นของทำได้ไม่ยาก

สิ่งที่เป็นอุปสรรคจำกัดปริมาณการผลิตก็คือ ตลาดและราคา ตลาดภายในประเทศ มีขนาดเล็ก ราคาผลิตผลจากฟาร์มมักจะเป็นเบี้ยล่างของคนกลาง ตั้งแต่ผู้จำหน่ายอาหารไก่ และพ่อค้าที่รับซื้อไข่หรือไก่ ตั้งแต่ปี 2522 เป็นต้นมา โรงงานผลิตอาหารสัตว์หลายแห่งมีฟาร์ม ผลิตลูกไก่เนื้อเอง มีอำนาจต่อรองเหนือผู้เลี้ยงมากที่จะต้องซื้อทั้งอาหารและลูกไกของโรงงาน นี้เป็นปัญหาแก่ผู้เลี้ยงได้ง่าย หากฝ่ายโรงงานจะหวังกำไรแต่ฝ่ายเดียว

ในปัจจุบัน อาหารเสริม ยาป้องกันและยารักษาโรคหาซื้อได้ง่าย ราคาตั้งแต่ปานกลางขึ้นไป

ผู้เลี้ยงไก่ทุกคนอาจขยายปริมาณผลิตให้มากขึ้นได้ง่ายถ้าราคาผลิตยังให้กำไรดี โดย ทั่ว ๆ ไปมักเกิดปัญหาอาหารไก่ราคาแพง ผลิตผลตกตํ่า หรือถูกกดราคา

ในพ.ศ. 2524 เนื่องจากการผลิตลูกไก่เนื้อมากเกินขีดที่ควร อาหารไก่ราคาแพง ราคาไก่เนื้อหนักเล้าตกตํ่าลงจนถึงขีดที่ผู้เลี้ยงขาดทุน ประกอบกับค่าเงินเยนลดลง ราคาไก่แช่แข็ง ก็ไม่ได้ราคา ในญี่ปุ่นเอง มีการเลี้ยงไก่เพิ่มขึ้น การส่งออกก็น้อยลง สิ่งเหล่านี้มีผลถึงราคาไก่ ชีวิตตกตํ่าลงจนผู้เลี้ยงส่วนใหญ่ขาดทุนจนไม่อาจดำเนินอาชีพนี้ต่อไปได้

วิธีควบคุมปริมาณผลิตจึงน่าจะนำมาใช้ได้บ้าง เพราะใช้ได้ผลดีในหลายประเทศแล้ว

การรักษาผลประโยชน์ของทุกฝ่าย

การรวมกลุ่มผู้ผลิตในรูปสหกรณ์อาจเป็นวิธีหนึ่งที่จะช่วยรักษาผลประโยชน์ของผู้ผลิต บ้างถ้าสมาชิกของกลุ่มมีความซื่อสัตย์ต่อกันเสมอ

ขณะนี้เริ่มมีการรักษามาตรฐานคุณภาพของผลิตผลประเภทไข่และไก่ให้ได้มาตรฐาน ของสากลหรือของประเทศผู้ซื้อ จึงเป็นเหตุหนึ่งที่ไข่และไก่ของเราสามารถส่งไปจำหน่ายใน ยุโรป อเมริกา ญี่ปุ่น และประเทศอื่น ๆ ได้ นอกจากประเทศเล็ก ๆ ใกล้เคียงที่ยังทำการซื้อขาย แบบเก่า ซึ่งไม่มีมาตรฐานคุณภาพของไข่และไก่ในแง่การสาธารณสุข

บริการอาหารยาและลูกไก่จากบริษัทหรือฟาร์มเอกชนไปสู่ผู้เลี้ยงตามชนบทสะดวก รวดเร็ว มีการแข่งขันกันในเชิงการค้าพอสมควร ผู้เลี้ยงไก่ที่มีหลักทรัพย์สามารถจะดำเนิน อาชีพนี้ได้สะดวกและเจริญก้าวหน้าได้ดีถ้าไม่มีปัญหาร้ายแรงทางเรื่องตลาดและราคาอาหารไก่ การประกันราคารับซื้อไก่กระทงก็ดี การร่วมทุนเลี้ยงไก่กับบริษัทภายใต้เงื่อนไขของสัญญาก็ดี หรือการรอมชอมราคาผลิตผลไม่ให้ตกตํ่าจนเกิดความเสียหายแก่ผู้เลี้ยง ล้วนเป็น วิธีช่วยให้ผู้เลี้ยงไก่ดำเนินกิจการได้ดีขึ้น

การช่วยเหลือจากรัฐบาล อาทิเช่น ลดภาษีขาเข้าที่จะช่วยลดต้นทุน ค่าอาหารและ ยารักษาโรค การผลิตวัคซีนป้องกันโรค ตลอดจนคำแนะนำจากเจ้าหน้าที่ส่งเสริมและสัตวแพทย์ รวมทั้งการช่วยขจัดปัญหาต่าง ๆ ของอาชีพนี้ นับว่าเป็นสิ่งที่ทุกฝ่ายต้องร่วมมือกันทั้งภาค รัฐบาลและภาคเอกชน